Finding Vermeer ที่คนรักศิลปะต้องห้ามพลาด

Travel Stories
1 ก.พ. 67
433
0

เข้าปีใหม่แล้ว ได้เวลาที่ผู้รักภาพวาดงานศิลปะจะตั้ง New Year’s Resolution กันใหม่อีกครั้ง โดยเฉพาะคนที่พลาดนิทรรศการ Closer to Vermeer อันยิ่งใหญ่ที่สุดเมื่อปี ค.ศ. 2023 ที่ผ่านมา ซึ่งทางพิพิธภัณฑ์ไรกส์ (Rijksmuseum) ได้ “ขอยืม” ผลงานภาพวาดของโยฮันเนิส เฟอร์เมร์ (Johannes Vermeer อ่านออกเสียงตามภาษาดัตช์) จากพิพิธภัณฑ์และคอลเลคชั่นทั่วโลก มาจัดแสดงร่วมกับภาพที่พิพิธภัณฑ์ไรกส์มีอยู่แล้ว โดยรวมได้มากถึง 28 ภาพ จากทั้งหมด 37 ภาพ ซึ่งได้รับการรับรองแล้วว่าเป็นภาพจริงที่เฟอร์เมร์วาดไว้และยังคงเหลืออยู่
 
นิทรรศการครั้งนั้นจัดเพียง 5 เดือน จากกุมภาพันธ์ถึงมิถุนายน และตั๋วเข้าชมถูกจองหมดในเพียงไม่กี่วัน ทำให้คนที่อยู่ต่างเมืองต่างประเทศห่างไกล แทบไม่มีใครซื้อตั๋วได้ทัน แต่เมื่อ “พลาด” ไปแล้ว และมาลองคิดอีกทีว่า จริงๆ ก็ไม่ใช่เรื่องยากสักเท่าใดที่จะตั้งใจตามไปหาไปดูภาพของเฟอร์เมร์ถึงพิพิธภัณฑ์เจ้าของภาพทั้งหลายให้ได้ครบ หรือได้จำนวนใกล้เคียงที่จัดแสดงไป ถ้ามีการวางแผนการเดินทางท่องเที่ยวดีๆ
 
ถ้าพร้อมแล้ว มาออกเดินทางตามหาผลงานเฟอร์เมร์ไปด้วยกัน
 

     

Amsterdam

ประเทศแรกที่ควรเป็นจุดเริ่มการตามชมภาพของเฟอร์เมร์ คือเนเธอร์แลนด์ เพราะเฟอร์เมร์เป็นจิตรกรชาวดัตช์ มีชีวิตอยู่ในปี ค.ศ. 1632-1675 ภาพของเขาเพิ่งมามีชื่อเสียงเมื่อต้นศตวรรษที่ 20 ด้วยความงดงามของสีและแสงเงากับรายละเอียดของภาพที่ดูเหมือนจะวาดง่ายๆ ทว่าน่าสนใจและดึงดูดผู้ชมให้ค้นหาสิ่งที่สอดแทรกอยู่ในภาพ ซึ่งล้วนมีความหมาย อีกอย่างหนึ่งก็คือเรื่องราวส่วนตัวของเฟอร์เมร์ออกจะลึกลับ ไม่มีบันทึกส่วนตัวหรือภาพร่างใดๆ หลงเหลืออยู่ มีแต่ภาพจำนวนไม่มากนี้เท่านั้น

เมื่อไปถึงเนเธอร์แลนด์ เมืองแรกที่ทุกคนต้องแวะคือ อัมสเตอร์ดัม เพื่อไปยังพิพิธภัณฑ์ไรกส์ ที่นี่มีภาพของเฟอร์เมร์อยู่ 4 ภาพ ล้วนเป็นภาพที่มีชื่อเสียง ได้แก่ ภาพ The Little Street, The Love Letter, The Milkmaid และ Woman Reading a Letter

 

Hague

เมืองที่สองในเนเธอร์แลนด์ซึ่งต้องไปคือ กรุงเฮก อันเป็นที่ตั้งของพิพิธภัณฑ์มอริตซ์เฮาส์ (Mauritshuis) ที่นี่มีภาพ Girl with a Pearl Earring อันโด่งดัง จัดเป็นภาพของเฟอร์เมร์ที่คนทั่วโลกรู้จักมากที่สุดก็ว่าได้ จากการถูกนำไปผูกเรื่องเป็นนวนิยาย และสร้างเป็นภาพยนตร์ตามนวนิยายนั้นในเวลาต่อมา

นอกจากนั้นแล้ว ที่มอริตซ์เฮาส์ยังมีภาพ Diana and Her Companions และ View of Delft ด้วย ซึ่งภาพหลังนี้เป็นภาพแบบแลนด์สเคปภาพเดียวของเฟอร์เมร์ที่มีอยู่

Paris

จากเนเธอร์แลนด์ การเดินทางต่อเข้าไปยังกรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส สามารถทำได้ง่ายๆ และพิพิธภัณฑ์ลูฟวร์ (Louvre) ก็เป็นสถานที่ที่ใครๆ ต้องแวะไปเพื่อชม “โมนาลิซ่า” และจะได้ชมภาพวาดอื่นๆ ที่น่าสนใจอีก รวมถึงภาพ The Astronomer และภาพ The Lacemaker ของเฟอร์เมร์ด้วยเช่นกัน

เมื่อจบจากการเยือนปารีสแล้ว จะมีเส้นทางให้เลือกอยู่ว่าจะข้ามไปลอนดอน หรือจะต่อไปเยอรมนี?

 

London

ลอนดอนนั้นมีภาพวาดของเฟอร์เมร์อยู่ 4 ภาพ ภาพ Lady Standing at a Virginal และ Lady Seated at a Virginal ตั้งแสดงอยู่ที่หอศิลป์แห่งชาติลอนดอน (The National Gallery London) ส่วนที่เคนวูดเฮาส์ (Kenwood House) มีภาพ The Guitar Player ขณะที่ภาพ Lady at the Virginals with a Gentleman ซึ่งอยู่ในความครอบครองของ Royal Collection Trust จัดแสดงไว้ที่ Queen’s Gallery พระราชวังบักกิงแฮม

 

Germany

ส่วนที่เยอรมนีนั้นมีภาพของเฟอร์เมร์อยู่ถึง 6 ภาพ โดยอยู่ที่สถาบันศิลปะเมืองแฟรงก์เฟิร์ต 1 ภาพ ได้แก่ ภาพ The Geographer ที่แกลเลอรีภาพวาดในกรุงเบอร์ลิน (Gemäldegalerie) 2 ภาพ ได้แก่ ภาพ The Wine Glass และ Woman with a Pearl Necklace ที่แกลเลอรีภาพวาดยุคเก่าแห่งเมืองเดรสเดน (Gemäldegalerie Alte Meister) มี 2 ภาพ ได้แก่ The Procuress และ Girl Reading a Letter at an Open Window ขณะที่ภาพสุดท้าย The Girl with the Wine glass อยู่ที่เมืองบรันชวิก ในพิพิธภัณฑ์แฮร์ซอก อันทอน อูลริช (Herzog Anton Ulrich Museum)

 

Vienna

และจากเยอรมนี ก็ไม่ใช่เรื่องไกลที่จะแวะไปกรุงเวียนนาของออสเตรีย ที่นั่นมีภาพของเฟอร์เมร์ 1 ภาพ ซึ่งเป็นภาพที่คุ้นตาและเป็นที่รู้จักกันเป็นอย่างดี ภาพ The Art of Painting นี้ตั้งแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ศิลปะ (Kunsthistorisches Museum) ซึ่งเป็นพิพิธภัณฑ์ที่มีงานศิลปะระดับมาสเตอร์พีซสวยๆ ให้ชมมากมาย ทั้งจิตรกรรม ประติมากรรม และศิลปะประดิษฐ์ รวมทั้งมงกุฎและข้าวของเครื่องใช้งดงามสูงค่าจากยุครุ่งเรืองของจักรวรรดิออสเตรีย

 

New York

ข้ามมาทางอเมริกาฝั่งตะวันออก นิวยอร์กควรเป็นเมืองแรกที่แวะชม เพราะเฉพาะแค่พิพิธภัณฑ์ศิลปะเมโทรโพลิทัน (The Metropolitan Museum of Art หรือ The Met) แห่งเดียว ก็มีภาพของเฟอร์เมร์ถึง 5 ภาพ ได้แก่ A Girl Asleep, Woman with a Lute, Woman with a Water Jug, Study of a Young Woman และ The Allegory of Faith อย่างไรก็ดี ภาพทั้ง 5 มักไม่อยู่กันครบพร้อมหน้า เพราะทาง The Met มักจะให้พิพิธภัณฑ์อื่นๆ ยืมภาพใดภาพหนึ่งแบบหมุนเวียนสลับกันไป ใครได้ไปเจอภาพของเฟอร์เมร์อยู่พร้อมกันทั้ง 5 ภาพ ต้องถือว่าแต้มบุญสูงจริงๆ

นอกจาก The Met นิวยอร์กก็ยังมีภาพของเฟอร์เมร์อีก 3 ภาพอยู่ที่ฟริกคอลเลคชั่น (Frick Collection) ให้ชมกัน ได้แก่ Officer with a Laughing Girl, Girl Interrupted at Her Music และ Mistress and Maid และปิดท้ายด้วยอีก 1 ภาพที่เลเดนคอลเลคชั่น (Leiden Collection) ซึ่งได้แก่ ภาพ A Young Woman Seated at the Virginals

 

Washington, D.C.

การตามชมภาพของเฟอร์เมร์ในสหรัฐอเมริกา น่าจะไปจบที่กรุงวอชิงตัน ดี.ซี. ซึ่งมีพิพิธภัณฑ์และแกลเลอรีมากมาย และที่เป็นไฮไลต์สำคัญก็คือ หอศิลป์แห่งชาติ (National Gallery of Art) ซึ่งตั้งแสดงภาพ Woman Holding a Balance และภาพ A Lady Writing a Letter รวมทั้งภาพ Girl with a Red Hat ที่เคยเป็นที่ถกเถียงกันมาหลายสิบปี ว่าเป็นผลงานของเฟอร์เมร์จริงหรือไม่

ถึงตรงนี้ ก็อาจเรียกได้ว่าได้ชมภาพของเฟอร์เมร์เกือบครบแล้ว และมากกว่าที่นำมาแสดงที่พิพิธภัณฑ์ไรกส์เสียอีก ขาดเพียงภาพ Christ in the House of Martha and Mary ซึ่งอยู่ที่เนชันแนลแกลเลอรีของสกอตแลนด์ ในเมืองเอดินบะระ ภาพ Lady Writing a Letter with her Maid ที่เนชันแนลแกลเลอรี กรุงดับลิน ประเทศไอร์แลนด์ และภาพ Saint Praxedis ที่เนชันแนลมิวเซียมออฟเวสเทิร์นอาร์ต (National Museum of Western Art) ในกรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น

ปัจฉิมลิขิต : ภาพ The Concert ของเฟอร์เมร์ ซึ่งเคยตั้งแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑ์อิซเบลลา สจวร์ต การ์ดเนอร์ (Isabella Stewart Gardner Museum) โดนโจรเข้ามาขโมยไปเมื่อปี ค.ศ. 1990 และไม่เคยมีใครได้ข่าวคราวเบาะแสภาพนี้อีกเลยตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา

เรื่อง : นิศารัตน์ ภาพ : นิศารัตน์ / John Lewis Marshall / Erik Smits / Ivo Hoekstra / Silvia Trigo